Fout
  • Cannot retrive forecast data in module "mod_sp_weather".
17
februari
2013

Blauwtong bij schapen

Het blauwtong-virus

Blauwtong (of cattaraalkoorts bij schapen) is een door insecten (i.c. knutten) overgedragen virusziekte van herkauwers, opgenomen in de lijst A van het OIE.
Het blauwtongvirus is een dsRNA-virus uit de familie van de Reoviridae, en net als het Afrikaanse paardenpestvirus onderdeel van het geslacht Orbivirus. Er zijn van het blauwtongvirus 24 verschillende serotypen bekend.
Eigenschappen van het virus:

* het wordt uitgeschakeld bij 180 minuten op 50°C of 15 minuten op 60°C
* het wordt uitgeschakeld door ß-propiolacton en carbolzuur
* het is gevoelig voor een pH lager dan 6.0 en hoger dan 8.0
* het kan lang overleven bij de aanwezigheid van proteïne

Verspreiding in Europa
In Europa komen momenteel vooral de serotypen 1, 2, 4, 9 en 16 voor. Het virus, dat in West-Europa momenteel voorkomt, blijkt echter van het serotype 8 te zijn. Dit serotype van het virus komt oorspronkelijk voor in Afrika en het Caribisch gebied.

Onderstaande kaart toont de verspreiding van de verschillende serotypes van blauwtong binnen Europa (2007).

BlueTongue_RestrictedZones

Overdracht door knutten

Blauwtong is een vectorziekte. Dit wil zeggen dat een ander organisme het virus overbrengt van drager naar drager. Als biologische vectoren voor de verspreiding van blauwtong kunnen verschillende knuttensoorten van het geslacht Culicoides dienen waaronder in Zuid-Europa de C. imicola en in West-Europa waarschijnlijk C. obsoletus, C. pulicaris en C. dewulfi.

Knutten zijn slechts 1 milimeter groot. De knut heeft een langwerpig bruin lichaam met doorschijnende vleugels. Het insect steekt niet, maar bijt. In Europa komer zeker 700 soorten knutten voor en in België ongeveer 100. De vervelendste zijn de knutten van het geslacht Culicoides die ook de mens kunnen bijten.

Het zijn de vrouwtjesinsecten die bijten. Dat doen ze om bloed te vergaren dat dient voor de rijping van hun eieren. Het insect legt om de 4 dagen eieren. Dat gebeurt in een vochtige, warme, mestrijke omgeving. Na 4 dagen komen de larven uit het ei, en die voeden zich met micro-organismen. Een larve kan 7 maanden voortleven en dus ook een winterperiode overleven. Het insect zelf is niet bestand tegen nachtvorst.

Een knut raakt besmet met het blauwtongvirus door het bloed op te zuigen van een besmet dier. In de knut kan het virus zich vermenigvuldigen, maar daarvoor moet de temperatuur wel hoger zijn dan 15 graden.

De incubatietijd van blauwtong bij herkauwers varieert van 5 tot 20 dagen. Er zijn twee soorten van blauwtong: de acute vorm en de subklinische vorm. Als dieren met de subklinische vorm besmet zijn vertonen ze geen ziekteverschijnselen.
De typische blauwe tong, waaraan de ziekte haar naam dankt, komt maar zelden voor. De mortaliteit van dieren besmet met de acute variant kan bij schapen die gevoelig zijn voor de ziekte oplopen tot 10% in geval van het serotype 8.

Symptomen:

  • verhoogde temperatuur voor 6 tot 8 dagen (variatie van 2 tot 11 dagen); door temperatuurstijging gaan dieren sneller ademen;
  • ontstoken en verzweerd slijmvlies in de bek;
  • afbraak van het slijmvlies in de bek;
  • opgezwollen en blauwgekleurde tong;
  • kreupelheid;
  • drachtige dieren kunnen aborteren;
  • bij schapen kan breuk van de wolvezels optreden waardoor kaalheid kan ontstaan;
  • problemen met de luchtwegen;
  • vermagerde dieren;
  • binnen 8 tot 10 dagen overlijden de dieren of herstellen ze volledig - sterfte kan echter ook optreden bij dieren die weinig symptomen hebben vertoond;
  • bij herstel hebben dieren een duidelijke groei-achterstand en zijn regelmatig niet vruchtbaar meer.
Het virus kan lang overleven in de rode bloedcellen van besmette dieren. Daarbij is de overlevingstijd van het virus bij runderen langer dan bij schapen. Door het Office International des Epizooties wordt er vanuit gegaan dat deze overlevingstijd tot wel 60 dagen na besmetting kan zijn.
Het bluetongue-virus kan ook via bloed en sperma verspreid worden. De ziekte is niet besmettelijk.

Ook andere herkauwers dan schapen (runderen, geiten, dromedarissen, herten, reeën,...) zijn vatbaar voor de ziekte.

Preventie en bestrijding

Bestrijdingsmaatregelen bestaan uit:
  • beperking van de bewegingen van vatbare dieren (herkauwers);
  • bestrijding van de vector (knutten);
  • voorkomen dat de herkauwers gebeten worden;
  • vaccinatie;
  • zieke dieren worden in principe niet verplicht opgeruimd.

Bronnen:

http://www.favv.be
http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/
http://nl.wikipedia.org/wiki/Blauwtong
http://www.agriholland.nl/dossiers/blauwtong/home.html

Categories: Schapen en geiten

Reacties (0)

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast

De Fruittuin


Informatie over fruit in de tuin in al haar
vormen. Appels, peren, bessen,...

De Moestuin


Een moestuin beginnen? Hier beginnen
lezen!

Pluimvee


Nuttige tips bij voor het houden van kippen, kalkoenen en ander pluimvee.

Schapen


Enkele artikels over het houden van
schapen.