Fout
  • Cannot retrive forecast data in module "mod_sp_weather".
17
februari
2013

Wormen bij schapen en geiten

Hoe goed je je schapen of geiten ook verzorgt, vroeg of laat krijgt elk dier af te rekenen met een worminfectie. Dat is een gegeven feit en zeker geen teken van een slechte verzorging.

Er zijn verschillende soorten wormen die schapen of geiten kunnen besmetten, ze behoren tot drie grote groepen: de Nematoden of rondwormen, de Trematoden of platwormen en de Cestoden of lintwormen.

Plaats Groep Naam
Lebmaag Nematoden Ostertagia spp.
Lebmaag Nematoden Trichostrongylus axei
Lebmaag Nematoden Haemonchus contorus
Pens Trematoden Paramphistomum spp.
Dunne darm Netmatoden Trichostrongylus colubriformis
Dunne darm Nematoden Nematodirus spp.
Dunne darm Nematoden Cooperia spp.
Dunne darm Nematoden Bunostomum trigonocephalum
Dunne darm Nematoden Stongyloides papillosus
Dunne darm Cestoden Moniezia spp.
Dikke darm Nematoden Oesophagostomum venulosum
Dikke darm Nematoden Chabertia ovina
Dikke darm Nematoden Trichuris spp.
Lever Trematoden Fasciola hepatica
Lever Trematoden Dicrocoelium lanceolatum
Longen Nematoden Dictyocaulus filaria
Longen Nematoden Muellerius capillaris
Longen Nematoden Protostrongylus spp.

Symptomen van een ernstige worminfectie zijn:
  • diarree (vooral bij darminfecties);
  • bloedarmoede (in bijzonder bij Fasciola hepatica of leverbot);
  • groeivertraging;
  • hoest (bij longwormen).
Uiteraard is voorkomen beter dan genezen. Er zijn er enkele eenvoudige maatregelen die men kan treffen om infecties tot een minimum te herleiden:
  • Een goede algemene verzorging. Een goede verzorging (voeding, klauwonderhoud, scheren,...) is de basis voor een stevige weerstand tegen infecties.  Voorzie een zoutblok, dieren met mineraaltekort zijn veel gevoeliger voor worminfecties.
  • Regelmatig omweiden. Indien mogelijk deel je de weide op in drie of meer percelen en de dieren elke maand op een ander perceel weiden. De eieren of wormen die worden uitgescheiden zullen o.a. onder invloed van de zon, droogte,... sterk in levensvatbaarheid verminderen waardoor de besmettingsdruk daalt.
  • Onderhoud van de weide. Na elke beweidingsperiode de weide met kalk bemesten heeft een ontsmettend effect. Kalkcyanamide heeft dit effect nog sterker maar zal ook ander bodemleven vernietigen.
  • Een propere stal. Regelmatig de stal uitmesten zorgt ervoor dat er ook hier niet onnodig veel wormen of wormeieren worden opgenomen.
  • Behandel nieuwe dieren vooraleer u ze bij de rest van de kudde laat. Zet ze twee weken in quarantaine op stal.

Bestrijding van wormen

In theorie kan een combinatie van preventieve maatregelen en wormafdrijvende planten de infectiedruk minimaal houden zodat de biologisch ingestelde schapen- of geitenhouder niet naar chemische middelen moet grijpen.
In de praktijk echter zal elke hobbyboer vroeg of laat chemische middelen moeten inzetten om de wormen de bestrijden.

Hierbij dient men echter te vermijden dat de wormen resistentie tegen de gebruikte middelen kunnen opbouwen. De opbouw van resistentie bij wormen is een eenvoudig gevolg van 'survival of the fittest'. Door kleine mutaties zullen er individuen in de wormpopulatie een verhoogde weerstand vertonen tegen het gebruikte bestrijdingsmiddel en dit mogelijk zelfs overleven.
De kans dat deze wormen of hun nakomelingen de volgende ontworming met hetzelfde middel overleven is relatief groot zodat uiteindelijk de gehele populatie wormen resistent is tegen het gebruikte middel.
Om dit te vermijden is een goede ontwormingsstrategie nodig:
  • Gebruik middelen die tegen verschillende soorten wormen en op verschillende plaatsen in het lichaam actief zijn. Gebruikt één keer per jaar een bestrijdingsmiddel tegen Fasciola hepatica of leverbot.
  • Ontworm twee of drie keer per jaar indien de wormdruk relatief laag is (weinig dieren op een grote weide). Gebruik telkens een ander middel waarvan de werkzame stof behoort tot een andere klasse. Noteer de datum en het middel voor elk dier.
  • Hoe u aan de voorgeschreven dosis. Als de dosis moet berekend worden op basis van het lichaamsgewicht, rond dan naar boven af, zeker indienn geiten behandeld worden. Geef zeker geen te lage dosis, dit verhoogt de kans op resistentie.
  • Recent raadt men ook aan 2-5% (gezondste ens terkste dieren) van de kudde niet te ontwormen samen met de rest van de kudde.
  • Ontwormingsmiddelen worden best niet door het voer gemengd als men vooraf niet kan garanderen dat elk dier afzonderlijk de correcte dosis opeet.
Hieronder vindt u een overzicht van de meest voorkomende bestrijdingsmiddelen in de handel, geklasseerd volgens hun werkzame stof:
Klasse werkzame stof Werkzame stof Productnaam
Benzimidazolen albendazole Valbazen schapenboli
Benzimidazolen fenbendazol Panacur boli
Panacur 2.5% suspensie
Benzimidazolen oxfendazol Bovex
Benzimidazolen febantel Rintal korrels
Rintal boli
Imidothazolen Levamisol Levacol 7,5%
Endex 8,75%
Levamisol wormbolus Levacide
Avermectines/milbemycines moxidectine Cydectin 2.5% oraal
Avermectines/milbemycines ivermectine Ivomec
Oramec
Noromectin
Avermectines/milbemycines doramectine Dectomax
Prontax

Afhankelijk van het middel wordt dit toegediend door:
  • Drenchen: de vloeistof wordt oraal toegediend.
  • Boli of pillen: met behulp van een pillenschieter wordt de pil in de keel geschoten.
  • Spuiten: meestal subcutane (onderhuidse) injecties.
  • Pour-on: het product wordt aangebracht op de rug.
  • Door het voer: Rintalkorrels worden door het voer gemengd.
Van al deze methodes is drenchen het meest diervriendelijk en levert het beste resultaat.

Categories: Schapen en geiten

Reacties (0)

Plaats een reactie

U plaatst een reactie als gast

De Fruittuin


Informatie over fruit in de tuin in al haar
vormen. Appels, peren, bessen,...

De Moestuin


Een moestuin beginnen? Hier beginnen
lezen!

Pluimvee


Nuttige tips bij voor het houden van kippen, kalkoenen en ander pluimvee.

Schapen


Enkele artikels over het houden van
schapen.